Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2025

Φεμινισμός χωρίς...φεμινίστριες;

Η τοποθέτηση που λογοκρίθηκε στην κρίσιμη συνέλευση 17/5 του Μωβ 

14 ΜΑΡΤΙΟΥ (αμέσως μετά τη δημοσίευση του κειμένου της Προέδρου Σίσσυς Βωβού) - τι είχα στείλει στο ΔΣ του Μωβ:

«Σας προτείνω, αν μου επιτρέπετε και αν θέλετε την άποψή μου, να τοποθετηθείτε (με δικά σας λόγια) σε αυτό το κλίμα για να παύσει η άνευ ουσίας ρήξη [στα social media] μπας και ασχοληθούν όλες με το έργο τους και όχι με τον κανιβαλισμό: 
 
"Το Μωβ επεξεργάζεται τις κριτικές και τις αντιδράσεις που έρχονται από κοντινούς φεμινιστικούς και άλλους χώρους. Έχουμε αποφασίσει να κινήσουμε συλλογικές διεργασίες για την περαιτέρω ζύμωση μεταξύ μας αλλά και με τις ομάδες που άσκησαν κριτική, εφόσον το επιθυμούν, ώστε να μπορέσουμε να τοποθετηθούμε εκ νέου και να απαντήσουμε στην ανοιχτή επιστολή του Σωματείου Υποστήριξης Διεμφυλικών.
Αναγνωρίζουμε τα συστημικά προβλήματα που δουλεύουν εναντίον μας και υπέρ των διασπάσεων σε ένα κλίμα που όλο και δυσκολεύει για όλες μας. Παραμένουμε ανοιχτές στις διαδικασίες και τις ζυμώσεις και ζητάμε το ίδιο και από τις συντρόφισσες και τις οργανώσεις που διαφωνούν μαζί μας."
»

Πρότεινα να μπω με βίντεο-κλήση στο επόμενο ΔΣ.

Απορρίφθηκε

Πρότεινα να συμμετέχω στην έκτακτη συνέλευση 17/5 όσο η μάχη δινόταν ακόμη εσωτερικά.

Απορρίφθηκε

Καθώς η συνέλευση ήταν ανοιχτή σε "φίλες του Μωβ και μέλη", ρώτησα πώς ορίζεται το "φίλες". 
Μου απάντησαν πως εννούν "με κοινό φεμινιστικό έργο" (εννοούν για τις cis γυναίκες - αλλά έδωσα και πιο συγκεκριμένα παραδείγματα ιστορικής σύγκλισης καθώς δεν έχουμε συνεργαστεί ποτέ άμεσα ούτε γνωριζόμασταν πριν από όλα αυτά πέρα από ένα ραντεβού με μία από τις γυναικολόγους και μία σύντομη σύσταση με την Αλεξία Τσούνη στη Διεθνή Αμνηστία το 2015 - η οποία δεν γνώριζα ούτε πως είναι στο Μωβ, ούτε πως συνεισφέρει και στο ΕΠΣΕ όπου κι εγώ προσφέρω εθελοντικά χρόνια - μικρό το χωριό μας).
Ανέφερα τη δράση μου ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού (και τον ρόλο μου ως ειδική σε θέματα έμφυλης βίας - VAW/GBV/SOGI - σε διάφορες θέσεις), τη μικρή συνδρομή μου στον αγώνα ενάντια στην υποχρεωτική συνεπιμέλεια, την παρουσία μου στη δίκη του Π. - πλέον μέλος του Μωβ - στο Ναύπλιο κ.ά. Απορρίφθηκε.

Η απάντηση ήταν αρνητική για να μην "εκτροχιαστεί η συνέλευση." Για να μην υπάρχει, λοιπόν, περιθώριο "εκτροχιασμού", πρότεινα (και έστειλα) γραπτή τοποθέτηση (να τη διαβάσουν οι ίδιες) μαζί με αίτημα προς ψήφιση για διαβούλευση με διαθεματικές φεμινίστριες και μέλη των βαλλόμενων κοινοτήτων.

Αφού δεν μπορούσα να συμμετάσχω "ως φίλη" (κοινή δράση), έμενε η επιλογή του "μέλους". Έκανα αίτηση μέλους (καθώς απαίτείται να συμφωνείς με το καταστατικό το οποίο με βρίσκει απολύτως σύμφωνη - άλλα άτομα το καταπατάνε, και δύο υπογραφές από υπάρχοντα μέλη: τις βρήκα).

Απορρίφθηκε.

Για να δούμε τι έλεγε αυτή η ...τόσο απειλητική τοποθέτηση που έστειλα γραπτώς αλλά δεν διαβάστηκε ποτέ

 

Ο χρόνος αυτός που αφιερώνω στο ζήτημα δεν μου περισσεύει – τον κλέβω από συνεννοήσεις που έπρεπε να έχω κάνει με τους γιατρούς μου, από πράγματα που επείγουν για την επιβίωσή μου, από το ίδιο μου το έργο.  

Το κάνω επειδή νοιάζομαι.

Δεν σας γνώριζα προσωπικά πριν από όλη αυτή τη σύγκρουση παρά μόνο θυμάμαι μέσα στα χρόνια, όποτε κι αν είχα βρεθεί στα δικαστήρια για συμπαράσταση σε κάποια δίκη, έβρισκα πάντα εκεί το πανό σας και μια χούφτα γυναίκες να τρέχουν για μία ή παραπάνω υποθέσεις. Έχετε το σεβασμό μου για την ακούραστη δράση σας μέσα στα χρόνια. 

Είναι δικό μου λάθος [ΕΤΑ: το χρέος μας ως φεμινίστριες προς άλλες φεμινίστριες, το χρέος μας ως άτομα με cis προνόμιο να μπαίνουμε ασπίδα... να κάνουμε τη σκληρή, άχαρη, παρασκηνιακή δουλειά της ζύμωσης/τεκμηρίωσης κτλ] ότι δεν σας προσέγγισα νωρίτερα ή δεν πίεσα για ζυμώσεις νωρίτερα [ΕΤΑ: χρόνια πριν] καθώς έφταναν στα αυτιά μου άλλοτε ψίθυροι άλλοτε φωνές πο
υ μιλούσαν για ένα ανταγωνιστικό κλίμα που σε εμένα έμοιαζε περισσότερο με έλλειψη ζυμώσεων παρά με στρατευμένη επίθεση σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες τις οποίες γνωρίζω πως έχετε πολλάκις υπερασπιστεί στο παρελθόν [ΕΤΑ: πριν την εισβολή των ανώνυμων αντι-τρανς ομάδων στο Σωματείο]. Θα ήθελα αυτή τη ζύμωση και δουλειά να την είχαν κάνει όσοι πολιτικοί χώροι και όσες φεμινίστριες σκίζουν τα ιμάτια τους για το πόσο σύμμαχες της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας είναι – αλλά και πάλι μιλούν για εμάς χωρίς εμάς. Κι άρα δεν πείθουν. 

Σας απευθύνομαι ως φεμινίστρια με γνώση της ιστορίας του φεμινιστικού κινήματος, με βαθιά κατανόηση των εντάσεων, των μετατοπίσεων και των προκλήσεων που προκύπτουν καθώς το κίνημα διευρύνεται, εσωτερικοποιεί την αυτοκριτική και αλληλεπιδρά με νέα ζητήματα.  

Δεν σας απευθύνομαι ως άτομα, αλλά ως Φεμινιστικό Σωματείο. Αυτό δεν σημαίνει πως διαγράφω τις προσωπικότητες και τις προσωπικές ιστορίες και αφηγήσεις αλλά πως τις θεωρώ δευτερεύουσες στο συλλογικό αγώνα. 

Σας απευθύνομαι και ως ερευνήτρια καθώς μελετάω τις αναπαραστάσεις, τα στερεότυπα, τις δυσκολίες και τις διακρίσεις που δέχονται οι γυναίκες άνω των 50 στην Ελλάδα των κρίσεων. Η διδακτορική μου έρευνα δεν επιχορηγείται από κάπου – την κάνω από το υστέρημα μου και από αίσθηση καθήκοντος. Την αναφέρω όχι για να επικαλεστώ κάποια αυθεντία αλλά ίσως για να δείτε τις προθέσεις μου και την ανάγκη για διαγενεαλογικό διάλογο εδώ (όχι μόνο βάσει ηλικίας αλλά και ιστορικότητας και τάσεων του φεμινισμού). 

Σας μιλάω ακόμη ως κόρη και εγγονή δύο από τις πιο υπέροχες γυναίκες που έχουν πατήσει ποτέ πόδι στη γη.  

Σας μιλάω, ακόμη, ως κόρη ενός πατέρα που έκανε τη ζωή μας κόλαση με τον ανεξέλεγκτο θυμό του, τα ξεσπάσματα βίας [...]. Σας μιλάω, τέλος, με κατανόηση και ωριμότητα πως ακόμη και ο πατέρας μου ήταν θύμα όχι μόνο της πατριαρχίας αλλά και του καπιταλισμού που του έκλεψε τα όνειρά του, τραυμάτισε το σώμα του, και οδήγησε – σε συνδυασμό με ρατσισμό που βίωσε ως φτωχόπαιδο από την παραγκούπολη των προσφύγων – σε όλα όσα σχεδόν ακατανόμαστα έζησα και με διαμόρφωσαν ως άνθρωπο και ως φεμινίστρια.  

Σας μιλάω ως επιζώσα βιασμού. Και ως ακτιβίστρια. 

Δεν νιώθω την ανάγκη να διαχωρίσω τον εαυτό μου από εσάς – εγώ η καλή και σωστή φεμινίστρια και εσείς οι λάθος. Σίγουρα, σε άλλες στιγμές της ιστορίας, θα μπορούσατε εσείς να αγκαλιάσετε ένα δικό μου ατόπημα (και το ελπιζω πως θα το κάνατε ως πράξη καθήκοντος και αγάπης προς εμένα – “to critique you is to love you”). Δεν βλέπω τα ατοπήματα ως αμαρτίες και σίγουρα δεν θεωρώ “τα ασυγχώρητα” καλή προσέγγιση. 

Αν θέλετε να μας πείτε πως το ΛΟΑΤΚΙ κίνημα πολλές φορές εργαλειοποιείται [pink-washing] για να αποσιωπήσει βάσιμες φεμινιστικές ανησυχίες, τότε συμφωνούμε. Αν θέλετε να μας πείτε πως υπάρχουν πατριαρχικές απόψεις μέσα σε κομμάτι του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος, τότε συμφωνούμε. Η ίδια η κοινωνία αντανακλάται μέσα σε κάθε κίνημα. Το ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα δεν είναι ομοιογενές όπως δεν είναι και κανένα άλλο κίνημα – ούτε όμως και ο φεμινισμός.  

Σας απαντάω πως και μέσα στους φεμινισμούς υπάρχουν και πατριαρχικές και ομοφοβικές/τρανσφοβικές/ιντερφοβικές απόψεις. Πόσες φορές έχουμε αποκαρδιωθεί επειδή συναντήσαμε γυναίκα ή φεμινίστρια με πατριαρχική[/σεξιστική] συμπεριφορά;  

Δυστυχώς, παρότι η κριτική που ασκείτε (όταν τη μεταφράζω στο μυαλό μου με άξονα την πίστη στις καλές προθέσεις) μπορεί να έχει βάση, εκφράζεται με τρόπο λάθος και ανταγωνιστικό ως προς το άλλο κίνημα.

Η κριτική εδώ διαγράφει πως υπάρχουν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που είναι και ενεργές φεμινίστριες με έργο και στα δύο, ας πούμε, κινήματα. Υπάρχουμε εμείς όσες/όσα δίνουμε εσωτερικές μάχες και στις “δύο πλευρές” για τη συμπερίληψη των εργαλείων, αγωνιών και διεκδικήσεων και των δύο.  

Πως αυτό εννοούμε όταν λέμε “διαθεματικός φεμινισμός” και όχι μια επιφανειακή και απ'έξω θεώρηση ή δημόσια επίδειξη ιδεολογικής ανωτερότητας.  

Εμάς όμως, τις αδερφές και τις κόρες σας, αντί να μας καλέσετε να συζητήσουμε, αντί να δεχτείτε την κριτική μας ως καλοπροαίρετη, μας αποκλείσατε από τη συζήτηση ενώ ταυτόχρονα μιλάτε για δημοκρατικό διάλογο και πολυφωνία και πως αντιτίθεστε στους αποκλεισμούς. Μιλάτε εξ'ονόματός μας εκ νέου απαλείφοντάς μας – όπως συχνά μας απαλείφει το ίδιο το κυρίαρχο ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα. Οπως ως γυναίκες μας απαλείφει η πατριαρχία. 

Αν θέλετε να μας πείτε πως οι όποιες βάσιμες ανησυχίες που εκφράζετε για τις γυναικείες ή άλλες διεκδικήσεις πολλές φορές εμποδίζονται με τη γρήγορη κατηγορία της ομοφοβίας (π.χ. στην περίπτωση Κασσελάκη, για να φέρω ένα τρανταχτό παράδειγμα), τότε σας απαντάμε πως αφ'ενός ακόμη και σε εμάς – στις γυναίκες του ΛΟΑΤΚΙ μας τα λένε αυτά όσοι δεν θέλουν να ακούσουν για την ανδροκρατούμενη όχι μόνο κοινωνία αλλά και πολλές φορές οργάνωση και εκπροσώπηση του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος. Σας απαντάω πως κι εσείς όμως αντιδράτε αμυντικά και μπλοκάρετε την κριτική και τον διάλογο ως συγκεκαλυμμένο μισογυνισμό. Φυσικά είναι γεγογός ότι, ανά περίπτωση, οι κατηγορίες αυτές είναι σωστές.  

Εδώ όμως δεν συνομιλούμε ως άτομα, αλλά ως συλλογικότητες και ως κινήματα.  

Η όποια κριτική πρέπει να είναι στοχευμένη και συγκεκριμένη και οπλίζεται μόνο με τη διαθεματική προσέγγιση. Για παράδειγμα, αν γνωρίζατε για τις μάχες που δίνουμε εσωτερικά, και αν ήμασταν κομμάτι σας, τα όσα βάσιμα λέτε [ΕΤΑ: βλ. υποχρεωτική συνεπιμέλεια, γυναικοκτονίες, αυξημένα περιστατικά έμφυλης βίας, trafficking, pink-washing, φασεϊσμός/virtue-signalling κτλ] θα ήταν πύρινα και ασφαλισμένα από την κριτική. Δεν θα πέφτατε έξω στον τρόπο, στο ύφος, στη στρατηγική, στη στόχευση και στην απεύθυνση. Αν ήσασταν εσείς δικό μας κομμάτι, η δική μας κριτική θα ήταν επίσης πιο ενημερωμένη και πιο δυνατή.  

Όλες μαζί αποτύχαμε να κάνουμε αυτή τη σύνδεση. Εγώ μας φαντάζομαι μια γροθιά στο εξής – και όχι ...απέναντι. Εσείς; 

Οταν μας ασκείται κριτική από συναφή πολιτικό χώρο, οφείλουμε κι εμείς να κάνουμε έναν αναστοχασμό σε τι δεν είμαστε πειστικές, τι δεν έχουμε επικοινωνήσει σωστά, σε τι έχουμε κάνει λάθη  - και σε τι έχει γίνει η σωστή δουλειά αλλά δεν έχει φτάσει η πληροφορία. Αυτό ισχύει για όλες μας, όπου κι αν βρισκόμαστε.  

Γιατί το ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα μπορεί να μη σας πείθει;  

Είναι γεγονός πως [καλώς, βέβαια] συμπεριλαμβάνουμε τους γκέι άντρες και πως αυτοί συχνά φέρουν πατριαρχικές απόψεις και δεν συντάσσονται ή όχι εύκολα με τις φεμινιστικές ανησυχίες. Είναι όμως επίσης γεγονός πως οι γκέι άντρες δέχονται (και έχουν εσωτερικεύσει) μεγάλη πατριαρχική βία. Οσοι έχουν πιο “θηλυκή” συμπεριφορά ακόμη περισσότερο. Είναι γεγονός ότι το μικρό ποσοστό θυμάτων βιασμού που είναι άντρες είναι συντριπτικά γκέι άντρες (πάλι με τεράστια πλειοψηφία των θυτών να είναι άντρες, και μάλιστα τα θύματα πολύ συχνά ανήλικα). Και πέρα από τους γκέι άντρες -  

Στους φεμινιστικούς μας αγώνες μέσα στο ΛΟΑΤΚΙ κίνημα, βοηθοί μας πάνω από όλα είναι οι τρανς γυναίκες. Αυτές μας έχουν στηρίξει ανά τα χρόνια σε όλα αυτα τα ζητήματα. 

Η ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα είναι σμπαραλιασμένη... Μετράει νεκρούς. Και κυρίως νεκρές. Ναι και οι φεμινίστριες μετράνε νεκρές ομως η διαφορά είναι πως μέσα στη δική μας μικρή κοινότητα δεν είναι άγνωστα τα άτομα σε εμάς – είναι άτομα που ξέρουμε προσωπικά. Είναι συνομήλικες μου, φίλες μου, άτομα που έχουμε συμπορευτεί. Μιλάτε για τον ΛΟΑΤΚΙ γάμο τον οποίο μόνο στο πλαίσιο της ισονομίας τον διεκδικήσαμε και για τους πρακτικούς λόγους που το κράτος περιορίζει ως προνόμια για τα παντρεμένα ζευγάρια. Εγώ το μόνο που σκέφτομαι όταν ακούω “γκέι γάμος” είναι ότι από τα έδρανα της Βουλής και τις φωτογραφίες έξω από τη Βουλή, λείπουν ήδη τα μισά άτομα. Είναι νεκρά. Δεν μπορώ με συντομία και πειθώ να σας εξηγήσω όσα βιωματικά ξέρω για το πώς καταλήξαμε εκεί. 

Πρόσφατα άσκησα κριτική στο Athens Pride (ΑΜΚΕ) για δημόσιο κείμενο που έλεγε πως “έναν χρόνο ζούμε καλύτερα” (για τον γάμο) ενώ όλη η κοινωνία βράζει. Ποιοι και ποιες “ζούνε καλύτερα”; Αυτές τις απολιτίκ δηλώσεις (στις οποίες ασκεί κριτική και η ίδια η κοινότητα [παρότι σεβόμαστε την ιστορία και το έργο του Athens Pride]), είπα “θα τις βρούμε μπροστά μας όταν η κοινωνία μας γυρίσει την πλάτη”. Να’τα.  

Σε σχέση με τα τρανς δικαιώματα, οι συγκρίσεις με το εξωτερικό δεν είναι ούτε αυτονόητες ούτε χρήσιμες.  

Τα στατιστικά της TGEU δείχνουν την Ελλάδα σε πολύ καλύτερη θέση από την Αγγλία στα τρανς δικαιώματα. Αποτυγχάνει να δει το ταξικό. Γιατί η ποιότητα ζωής γενικά των τρανς ατόμων στην Αγγλία είναι πολύ υψηλότερη από την Ελλάδα. Γιατί; Γιατι σε μεγάλη πλειοψηφία είναι από την εργατική τάξη – ποσοστό που ανταποκρίνεται σε όλες τις κοινωνικές ομάδες. Ναι: μία πλούσια τρανς γυναίκα αντιμετωπίζει ακόμη την τρανσφοβία όμως έχει τη δυνατότητα να προσπελάσει πολλά από τα εμπόδια με τους πόρους. Όπως και οι πλούσιες γυναίκες γενικά. Φυσικά, θα αντιμετωπίζουν και μισογυνισμό και τρανσφοβία – όχι όμως θέμα επιβίωσης. 

Η φίλη μου η Κωνσταντίνα ήταν καθηγήτρια καλλιτεχνικών σε σχολείο πριν κάνει φυλομετάβαση. Τώρα δουλεύει σε πλυντήρια μέσω του προγράμματος για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και λέει και “πάλι καλά”. Δεν διανοούμαστε πως μπορεί να επιβιώσει στο σχολικό περιβάλλον ως τρανς. Ισως την ξέρετε από την επιθεση στην πλατεια Βαρνάβα – όταν Χρυσαυγίτες της έσπασαν το πόδι σε δύο σημεια - μία υπόθεση που σήκωσε το διεθνές της Διεθνούς Αμνηστίας.  

Η φίλη μου η Εμιλυ, μία σπουδαία φεμινίστρια, ποιήτρια και τρανς γυναίκα, πήδηξε στο κενό. 

Η φίλη μου η Χριστίνα στάθηκε στη σκηνή του Pride και μίλησε για την πατριαρχία – είπε, στο περίπου, σε μία ιστορική φεμινιστική ομιλία πως το Pride δεν είναι για να προωθεί το νεοναζιστικό ιδεώδες των... “λευκών αντρικών νεαρών γυμνασμένων κορμιών” αλλά κάθε περιθωριοποιημένο άτομο. Της απάντησαν “πως έτσι κάνουν οι τρανς και αυτο-περιθωριοποιούνται με την κακή τους συμπεριφορά”. 

Τελευταία φορά που πήγα στο Pride, κρατούσα μια πικέτα που έλεγε “στο Αιγαίο, στην Ομόνοια και στα ναυπηγεία, Πρόσφυγες/ΛΟΑΤΚΙ/Εργατιά μετράμε τους νεκρούς μας”. Στην πίσω όψη έλεγε “ίσως ο/η επόμενος νεκρός/ή βρίσκεται ανάμεσά μας σήμερα”. Η Άννα από τις Κούκλες ήταν στη σκηνή και χόρευε. Την επόμενη μέρα διάβασα τα νέα ότι την έσφαξαν στο σπίτι της. 

Τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα αναγκάζονται να δουλεύουν στα κάτεργα των τηλεφωνικών κέντρων όπως η Teleperformance όπου η τρανς ταυτότητά τους κρύβεται πίσω από ένα ακουστικό (εξαγωγή υπεραξίας) και να λένε και "ευχαριστώ" στην εταιρεία η οποία συμμετέχει και στρατολογεί στο Pride. Τα ζητήματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας δεν είναι αυτά που προωθεί ούτε η κυβέρνηση Μητσοτάκη για να ξεπλύνει τον εαυτό της ούτε κάτι απολιτίκ άτομα σαν τον Κασσελάκη. Ούτε αυτά που δημιουργούνται από έναν ηθικό πανικό στην Αγγλία. Ξέρω καλά τι γίνεται στην Αγγλία. Εκει έζησα για χρόνια και εκεί είμαι τώρα. 

Τέλος, δεν φοβάμαι το προσωπικό κόστος – δεν έχω πολλά να χάσω. Σας μιλάω γιατί είστε οι αδερφές μου. Γιατί θα πονέσω να μη μπορώ να σας θεωρώ στο πλευρό μου κι εσείς στο δικό σας. [Γιατί όλο αυτό θα βλάψει τα κινήματά μας.Κρίνω πως εχουμε υποκύψει εδώ στο λεγόμενο “προθεσιασμό” - στην πεποίθηση δηλαδή πως η “κάθε πλευρά” κινείται με κρυφή ατζέντα και με πρόθεση.   

Στην πραγματικότητα η πόλωση έχει δημιουργηθεί σε μεγάλο βαθμό λόγω του τρόπου και του τόπου που έχει λάβει χώρο η συζήτηση: στα social media. Κι αυτό είναι συστημικό πρόβλημα καθώς έχουν ενταθεί τα προβλήματα (δεν έχουμε χρόνο) και έχουν αφανιστεί οι κοινοτικοί χώροι συνομιλίας όπου θα βρισκόμασταν για να γίνουν αυτές οι συζητήσεις. 

Υπάρχει έλλειψη χρόνου, υπάρχει συσσωρευμένο τραύμα σε όλες μας το οποίο καταλήγει σε ξεσπάσματα θυμού και κακές συμπεριφορές, υπάρχει ο ψυχολογικός πολεμος που ασκείται σε όλες μας εδώ και τόσους μήνες με την Παλαιστίνη, και υπάρχει και η έλλειψη εμβάθυνσης ανά θεματική ώστε να μπορούμε να τοποθετούμαστε στέραια, μαζί και με πειθώ.  

Παρότι έχω πολλά ακόμη να πω, κλείνω με μία πρόταση της Μπελ Χουξ:

“Στον πόλεμο, το να είμαστε αδερφές, δεν ήταν εύκολο – αλλά δεν ήταν ποτέ βαρετό.”


Σας εκλιπαρώ με αίσθηση του κατεπείγοντως να μας συμπεριλάβετε – όχι με φόβο και όχι σε άμυνα – αλλά για να ενδυναμώσουμε την κριτική μας και να γίνει ο φεμινιστικός λόγος στην Ελλάδα πραγματικά πύρινος και ακαταμάχητος. 

Αυτό που προτείνω, και έχω ήδη προτείνει σε 3 μέλη του ΔΣ, είναι να ανοίξουμε τη συζήτηση μεταξύ μας σε έναν ασφαλή χώρο, πχ σε ένα κλειστό γκρουπ στο facebook με κανόνες δημοκρατικού διαλόγου και σεβασμού ή μία σειρά βίντεο-κλήσεων, ώστε να εμπλουτίσουμε τους φεμινισμούς των (κακώς εννοούμενων) δύο πλευρών.


Σε αυτό το πλαίσιο, και για όλα όσα μας ενώνουν, αιτούμαι να γίνω μέλος σας.


Συντροφικά, 

Ε. Γκορόγια  


BIO
[ΕΤΑ3/11/25: Το αφαιρώ διότι είναι ...cringe. Tl;dr: στοιχειοθετεί τη σχετική επαγγελματική / ακτιβιστική εμπειρία σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βίας ενάντια σε γυναίκες / έμφυλης βίας κτλ.]

Περί Δημοκρατικού Διαλόγου 

[Αντιγράφω από εδώ, όπου βρίσκεται όλο το ιστορικό.]

Όταν η κατακραυγή εντείνεται, το Μωβ συνεκτικά επικαλείται τον "δημοκρατικό διάλογο" και μπαίνει σε ρόλο θύματος.

Επαναλαμβάνω εδώ το σχετικό απόσπασμα (9/7) από το κείμενο της Αλεξίας Τσούνη (Μωβ, Αμνηστία κ.ά.):

"Καμία απάντηση από το Μωβ ακόμα, 4 μήνες μετά, καμία διάθεση για διάλογο, παρά τις προτάσεις φεμινιστριών εντός κι εκτός του Μωβ, ένα τεράστιο τραύμα που όχι μόνο δεν επουλώνεται, αλλά παραμένει να χάσκει ορθάνοιχτο.

Ενδεικτικά, ακτιβίστρια του χώρου με πολύχρονη φεμινιστική δράση και για γυναίκες και για ΛΟΑΤΚΙ+ [αναφέρεται σε εμένα - εξηγώ αναλυτικά στη συνέχεια - σ.τ.γ.] προσπάθησε επανειλημμένα να έρθει σε επικοινωνία με το Μωβ για δημοκρατικό διάλογο ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα έγκαιρα, αλλά όλα τα αιτήματά της απορρίφθηκαν από την πλειοψηφία του Μωβ.

Ακόμα και η τρανς γυναίκα του περιστατικού στο φεστιβάλ ζήτησε να έρθει στο τραπεζάκι του Μωβ την επόμενη μέρα, για να μιλήσουμε όλες μαζί και να πέσουν οι τόνοι, αλλά κι αυτό το αίτημα απορρίφθηκε από την πλειοψηφία του Μωβ. Να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη τρανς γυναίκα είναι επίσης ακτιβίστρια με πολύχρονη δράση [και γνωστή στο Μωβ, συμπληρώνω - σ.τ.γ.], και επιζώσα συστηματικών και ακραίων τρανσφοβικών επιθέσεων ως μαθήτρια, με αποκορύφωμα μία επίθεση που παραλίγο να της στοιχίσει την ίδια της τη ζωή, και για την οποία δεν δικαιώθηκε από την δικαιοσύνη. 

Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα άλλωστε που αντιμετωπίζουν οι τρανς γυναίκες στην Ελλάδα δυστυχώς, διπλά ευάλωτες ως γυναίκες και ως τρανς, με συνεχείς τρανσφοβικές επιθέσεις (σωματικές και λεκτικές), αποκλεισμούς, διακρίσεις εις βάρος τους (στη στέγαση, την εκπαίδευση, την περιθαλψη κ.ά.), στοχοποίηση, στιγματισμό, αμφισβήτηση της ίδιας τους της ταυτότητας ακόμα κι από φεμινίστριες, κατά τα άλλα, που τις κρίνουν στα πάντα, ακόμα και στο πώς ντύνονται, και τις αποκαλούν όπως αυτές νομίζουν, καταστρατηγώντας το δικαίωμά τους στον αυτοπροσδιορισμό. Όλα αυτά τραγικά και απαράδεκτα για κάθε δημοκρατική κοινωνία.[ολόκληρο]"

Η προσέγγιση που είχα ακολουθήσει αρχικά εδώ αφορά στη μάχη που δόθηκε εσωτερικά (αφού το Μωβ πιέστηκε σε Έκτακτη Συνέλευση [17/5] για όλα όσα εδώ μας απασχολούν και στη βάση που το κείμενο της Βωβού ήταν το επίκεντρο - πριν εμβαθύνω στην έρευνα και καταγράψω και τα υπόλοιπα κείμενα] από φωνές που αποδείχτηκαν μειοψηφικές για τη διάσωση των καταστατικών σκοπών του Σωματείου.

Μέχρι σήμερα, δεν έχει γίνει αποδεκτό κανένα αίτημα για διάλογο - αιτήματα τα οποία, μεταξύ άλλων και πέρα των επισήμων επιστολών που παραμένουν αναπάντητες, έγιναν και από εμένα προσωπικά και με κάθε τρόπο:

Ζήτησα να δημιουργηθεί ένας χώρος συζήτησης με όποιους όρους και όποια άτομα ορίσουν τα μέλη του Μωβ που επιθυμούν να γίνει αυτή η συζήτηση.

Απορρίφθηκε.

Εξέφρασα την απογοήτευσή μου και ενημέρωσα πως δεν θα κάνω άλλη προσπάθεια από τη δική μου πλευρά. Κατέθεσα ένσταση για την απόρριψη μέλους όπως προβλέπει το καταστατικό. 
Σιωπή.

Το καταστατικό προβλέπει, ακόμη, πως αν αίτηση μέλους απορριφθεί, τότε το άτομο πρέπει να προσκληθεί στην επόμενη Γενική Συνέλευση η οποία έγινε πριν από λίγες μέρες (4/10) και δεν έλαβα καμία πρόσκληση. Ξανά παραβίαση του καταστατικού. 


Επιπρόσθετα, πλέον έχουν περιορίσει ακόμη περισσότερο τη δυνατότητα αντιλόγου / αντιπληροφόρησης στις πλατφόρμες τους (αφαίρεσαν τη δυνατότητα να προστεθεί λινκ ή εικόνα στα σχόλια, και πολλά άλλα πολύ πιο σοβαρά.) Από το αρχικό κείμενο:]

Η 17/5 (μετά από εσωτερικές πιέσεις) ήταν η ευκαιρία του Σωματείου να έρθει σε συλλογικές διεργασίες για να αφουγκραστεί την κριτική, να "ελέγξει" εσωτερικά αν το κείμενο της Προέδρου Σίσσυς Βωβού παραβιάζει ή όχι το καταστατικό (βλ. παρακάτω) - αν χρειάζεται να ανακαλέσουν και για ποιο λόγο "ναι" ή "όχι" - κάτι το οποίο αποδεικνύεται εκ των υστέρων ότι δεν κάνουν αλλά πως η πλειοψηφία του ΔΣ ματερναλιστικά καθοδηγεί τα 20-30 μέλη σε προαποφασισμένη και αυστηρώς δομημένη (άσχετη) διεργασία (βλ. εισαγωγή/εισήγηση της Προέδρου Σ.Β.) γύρω από κείμενα για την αποσαφήνιση των θέσεών τους - μία εκκρεμότητα που προϋπήρχε των γεγονότων και αναφέρεται ως τέτοια σε παλαιότερους απολογισμούς του Σωματείου. Το αποτέλεσμα αυτής της διεργασίας όχι μόνο δεν είχε δημοσιευθεί κι ούτε κοινοποιήθηκε ποτέ στα συλλογικά ΛΟΑΤΚΙ+ όργανα ως απάντηση, αλλά μοιραζόταν σε φυλλάδια στο ίδιο το Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ (και σε άλλο φεστιβάλ - της Εποχής) με άκρως προβληματικές δηλώσεις - όπως πχ ότι στέκονται με επιφύλαξη απέναντι σε οργανώσεις "τρανς συμφερόντων" και στα αιτήματα του κινήματος των σεξεργατριών/τών* (*= ο όρος προτιμάται για λόγους απο-στιγματοποίησης / ενδυνάμωσης - σε αντίθεση με το κρατικό "εκδιδόμενα άτομα" ή το derogatory "πόρνη" etc) - παρότι είχαν δημοσίως ανακοινώσει άλλο κείμενο που αφορούσε στις μετανάστριες. 
 
Το ΔΣ κινήθηκε/κινείται αμυντικά/αντιδημοκρατικά. 
 
*
Μέχρι σήμερα, Το Μωβ ως Σωματείο δεν έχει απαντήσει στις ανοιχτές επιστολές, απαντήσεις και τα επιχειρήματα των οργανώσεων, σωματείων και συλλογικοτήτων που αντιστέκονται στην αντίληψη του Γυναικείου και ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος ως ανταγωνιστικά, αλλά και στην τρανσφοβία/ομοφοβία/ιντεροφοβία που εξέφρασε το αρχικό κείμενο της Σίσσυς Βωβού (και άλλα κείμενα).

Το Μωβ, ως Σωματείο δυστυχώς συνεχίζει να "μονολογεί" στις δικές του πλατφόρμες όπου σχόλια που διαφωνούν διαγράφονται και επίσημες επιστολές (όπως αυτή της Άννας Απέργη του ΣΥΔ, ενός Σωματείου με πολυετές έργο και εκατοντάδες μέλη) περιορίζονται στα σχόλια - μειώνονται σε "προσωπικές διαφωνίες" και κινήσεις όπως το "κείμενο συλλογής υπογραφών" παρουσιάζονται ως "δημοκρατικές" και "πολυφωνικές".

Οι όποιες απαντήσεις του Μωβ μέχρι στιγμής έρχονται σε προσωπικό/ατομικό επίπεδο σε μορφή σχολίων στο facebook ή άρθρων στην ιστοσελίδα τους. Οι σχετικές ανακοινώσεις συχνά απευθύνονται στο κλίμα που δημιουργήθηκε και όχι στα επιχειρήματα που έχουν εκφραστεί. Συχνά, τα κείμενα που ακολούθησαν είναι από πολιτικά παραπλανητικά έως κακόπιστα καθώς δεν αναφέρεται σε τι απαντούν ή τι τα προκάλεσε (με αποκορύφωμα το κείμενο "συλλογής υπογραφών").
[Και, πλέον, με αποκορύφωμα την (εργαλειακή, ψευδή, δυσφημιστική με τρανσφοβικό χαρακτήρα) καταγγελία για όσα συνέβησαν στο Αντιρατσιστικό.]

Αυτά, λοιπόν, περί...δημοκρατικού διαλόγου και περί "φεμινισμού...χωρίς γυναίκες;". 

- Ελίζα 

ΥΓ: Από μία φίλη:

 
"Ρώτησα το ChatGPT να απαντήσει ως 'Το Μωβ' με ...φεμινιστικό τρόπο στο περιεχόμενο του blog:

"Για την Επαναφορά της Δικαιοσύνης και της Διαφάνειας: Καλούμε σε Συνομιλία

Αγαπητές/οί φίλες και φίλοι,

Η ομάδα του Μωβ διάβασε με προσοχή την ανάρτηση στον ιστολόγιο MovGate που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2025 και αφορά την οργάνωσή μας. Θέλουμε να εκφράσουμε την εκτίμησή μας για την αναγνώριση των προβλημάτων που θίγονται στο άρθρο, καθώς και για τη δύναμη της κριτικής που είναι συχνά το πρώτο βήμα για να ανοιχτούν διάλογοι που μας βοηθούν να εξελιχθούμε ως κοινωνία και ως κίνημα.

Στο Μωβ πιστεύουμε ακράδαντα ότι η αλήθεια δεν πρέπει να κρύβεται και ότι οι αντιφάσεις που ανακύπτουν πρέπει να συζητούνται ανοιχτά, με σεβασμό και υπευθυνότητα. Τα ζητήματα που θίγονται στην ανάρτηση μας ανησυχούν και μας ωθούν να αναλογιστούμε, να διορθώσουμε και να βελτιώσουμε τα σημεία που ενδεχομένως έχουν παραβλεφθεί ή δεν έχουν αντιμετωπιστεί με την ένταση που απαιτούν οι συνθήκες.

Το Κίνημα Δε Σταματά Εδώ – Ανοίγουμε Διάλογο

Αντί για αντιπαραθέσεις, προτείνουμε ένα βήμα προς τη συνεργασία. Προσκαλούμε την/τον συγγραφέα του άρθρου, καθώς και οποιονδήποτε άλλο επιθυμεί, να συμμετάσχει σε έναν ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο για τα θέματα που αναφέρονται. Καλούμε όλες και όλους να ενταχθούν σε αυτήν τη διαδικασία με σκοπό:

Διαφάνεια και Συζήτηση: Να ακούσουμε όλες τις πλευρές χωρίς αποκλεισμούς, με βάση την ισότητα και τον σεβασμό.

Αυτοκριτική και Δράση: Να αναλάβουμε την ευθύνη για τα λάθη που μπορεί να έχουμε κάνει και να προτείνουμε πρακτικά μέτρα για να προχωρήσουμε μπροστά.

Διαρκής Αξιολόγηση: Να φροντίσουμε ώστε τέτοιες συζητήσεις να συνεχιστούν και να ενισχυθούν στον πυρήνα του κινήματός μας, προκειμένου να βελτιώσουμε τις πρακτικές και τις αξίες μας.

Πιστεύουμε ότι ο διάλογος είναι η μόνη οδός προς την προοδευτική αλλαγή και τη δικαιοσύνη. Ως φεμινίστριες/ες, αναγνωρίζουμε ότι οι συζητήσεις για την ισότητα δεν είναι ποτέ εύκολες, αλλά είναι αναγκαίες και πάντα έχουν τη δύναμη να φέρουν την αλλαγή.

Επόμενα Βήματα

Απευθυνόμαστε δημόσια και καλούμε σε συνάντηση για να συζητήσουμε τα ζητήματα που αναφέρονται στο άρθρο. Εάν άλλες και άλλοι ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν, παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας μέσω του [Στοιχεία Επικοινωνίας].

Προχωράμε μαζί, με αλληλεγγύη και θάρρος.

Με εκτίμηση,

Το Μωβ" 

 

Imagine. 



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Φεμινισμός χωρίς...φεμινίστριες;

Η τοποθέτηση που λογοκρίθηκε στην κρίσιμη συνέλευση 17/5 του Μωβ